Analisis trend pembinaan digitalisasi muzium global di bawah norma baharu pandemik
Ringkasan : Pembinaan digitalisasi muzium menjadi norma baharu dalam era pasca pandemik
2022-08-03
I. Pembinaan digitalisasi muzium menjadi norma baharu era pasca pandemik
1.Keperluan pembinaan digitalisasi muzium semakin meningkat
"Rancangan Lima Tahun Ke-13"tempoh, negara kita secara purata menambah sebuah muzium setiap dua hari, dan secara purata setiap 25 juta orang memiliki sebuah muzium. Menjelang akhir tahun 2021, jumlah muzium berdaftar di seluruh negara mencapai 6183 buah. Pada tahun 2020, wabak COVID-19 meletus dan merebak ke seluruh dunia, perkhidmatan tanpa sentuh dan pintar menjadi sifat asas kehidupan ekonomi, pendidikan budaya dan pengurusan sosial, oleh itu penyebaran dan perkhidmatan muzium semakin beralih ke dalam talian. Dalam konteks wabak tahun 2020, muzium secara amnya ditutup untuk tempoh yang panjang, namun negara kita masih melancarkan lebih daripada 2.9 puluh ribu pameran, lebih daripada 22.5 puluh ribu aktiviti pendidikan, menerima 5.4 ratus juta kunjungan penonton, dan penonton dalam talian berjumlah ratusan juta.
2020-2021 tahun, Majlis Antarabangsa Muzium(The International Council ofMuseums，singkatanICOM) telah menjalankan3 tinjauan global mengenai muzium dan pandemik COVID-19, laporan tersebut memaparkan gambaran antarabangsa dan trend asas aktiviti digital muzium dalam tempoh hampir dua tahun.
2020 tahun 3 laporan yang diterbitkannya bertajuk "Laporan Penyiasatan mengenai Muzium, Pengamal Muzium dan Pandemik COVID-19" menunjukkan bahawa sebanyak 85000 buah muzium di seluruh dunia terpaksa ditutup kepada pengunjung akibat kesan pandemik, dan kira-kira 13% daripada muzium tersebut mungkin akan ditutup secara kekal. Persekutuan Muzium Amerika 2020 tahun 7 bulan menerbitkan "Kajian Nasional mengenai Kesan COVID-19 terhadap Muzium Amerika" mendedahkan bahawa disebabkan masalah kewangan yang berkaitan dengan pandemik COVID-19, satu pertiga daripada institusi budaya dan muzium di seluruh Amerika mungkin akan ditutup secara kekal.
2.Keadaan antarabangsa penggunaan teknologi digital muzium
2021年5月ICOM的第三次调查数据显示，muzium mula meneroka aplikasi teknologi digital dalam keadaan "norma baharu" pandemik, muzium telah secara beransur-ansur membina saluran penyebaran digital yang berbeza.
Pertama, dari segi penyesuaian strategi berkaitan pendigitalan muzium. Dalam kalangan muzium yang dikaji, 2020 tahun 9 bulan hingga 2021 tahun 5 bulan, perubahannya ialah: "meninjau semula strategi pendigitalan" meningkat daripada 76.6% kepada 83.4%; "menambah kakitangan khusus" daripada 38.7% kepada 41.9%; "menambah belanjawan pendigitalan" daripada 43.2% kepada 52.1%; "menambah kandungan perkhidmatan pendigitalan" daripada 74.8% kepada 78.6%; memperkukuh latihan kakitangan daripada 53.8% kepada 64.6%.
Kedua, dari sudut pandangan input sumber manusia yang berkaitan dengan aktiviti digital muzium. Bagi yang mempunyai pekerja digital sepenuh masa, 2020 tahun 4 bulan, 9 bulan dan 2021 tahun 5 bulan, peratusannya masing-masing ialah 26.1%, 21.8% dan 21.9%; Bagi yang mempunyai pekerja digital bukan sepenuh masa, peratusan pada ketiga-tiga titik masa tersebut masing-masing ialah 55.7%, 56.8%, 61.0%, dalam masa kurang setahun peratusannya meningkat secara beransur-ansur; Bagi yang tidak mempunyai pekerja digital khusus, peratusan pada ketiga-tiga titik masa tersebut masing-masing ialah 18.3%, 21.5%, 17.1%. Daripada data dapat dilihat trendnya, peratusan pekerja yang menjalankan kerja digital secara bukan sepenuh masa semakin meningkat, menunjukkan bahawa nisbah peruntukan sumber manusia muzium beralih ke arah penyebaran dan aktiviti digital, manakala peratusan muzium yang tidak mempunyai sebarang pekerja digital sepenuh masa telah menurun.
Ketiga, dari segi perkadaran aktiviti komunikasi dan pendigitalan dalam jumlah belanjawan muzium. Dalam kalangan muzium yang dikaji, muzium yang belanjawan aktiviti komunikasi dan pendigitalannya melebihi 10% daripada jumlah belanjawan, 2020 tahun 4 bulan, 9 bulan dan 2021 tahun 5 bulan, perkadarannya secara berturutan ialah 11.8%, 12.0%, 13.4%; yang antara 6%-10%, perkadaran pada tiga titik masa tersebut secara berturutan ialah 11.0%, 14.9%, 15.6%; yang antara 1%-5%, perkadaran pada tiga titik masa tersebut secara berturutan ialah 23.8%, 29.4%, 20.8%; yang kurang daripada 1%, perkadaran pada tiga titik masa tersebut secara berturutan ialah 17.8%, 19.7%, 24.2%. Dapat dilihat bahawa walaupun terjejas akibat keadaan kewangan yang merosot, tetapi perkadaran belanjawan muzium yang dirancang untuk digunakan bagi aktiviti digital dan komunikasi telah meningkat sebanyak 6.2%.
Keempat, dari perspektif pelbagai aktiviti dalam talian muzium. Dalam kalangan muzium yang dikaji, pelbagai aktiviti dalam talian telah meningkat berbanding sebelum pandemik. Mengikut jenis aktiviti: 2020 tahun 4 bulan, 2020 tahun 9 bulan, 2021 tahun 5 bulan, perkadaran koleksi dalam talian masing-masing ialah 18.0%、34%、32%; pameran dalam talian masing-masing ialah 16.4%、16.1%、22.0%; perkadaran siaran langsung aktiviti masing-masing ialah 19.1%、21.8%、28.1%; penggunaan media sosial masing-masing ialah 47.5%、41.9%、53.4%。2021 tahun 5 bulan, muzium yang memulakan aktiviti dalam talian selepas ditutup, perkadaran koleksi dalam talian, pameran dalam talian, siaran langsung aktiviti, penggunaan media sosial masing-masing ialah 9.7%、17.4%、26.5% dan 3.8%。
Rajah ICOMpada2020tahun4bulan-2021tahun5bulan tempoh data utama tinjauan muzium global yang dijalankan.
II. Keperluan pembinaan digital dari perspektif dua hala muzium dan pengunjung
Dari perspektif perkhidmatan muzium kepada penonton, kaedah teknologi baharu boleh mendigitalkan artifak budaya yang berharga, memulihkan artifak budaya dengan tepat ke dalam senario maya atau realiti melalui peranti digital, dan juga boleh merealisasikan interaksi masa nyata dalam talian dan luar talian untuk pelbagai kumpulan.
Aplikasi teknologi pendigitalan sedemikian dalam bidang muzium di negara kita boleh dikesan kembali ke20abad90an akhir, contohnya, Muzium Henan dan Muzium Shanghai selain menubuhkan laman web rasmi muzium, juga merupakan yang terawal mencuba pemprosesan pendigitalan untuk koleksi, membolehkan penonton melayari maklumat koleksi muzium dan imej rata koleksi secara dalam talian.
Memasuki abad ke-21, teknologi digital muzium secara beransur-ansur berubah daripada produk dalam talian semata-mata kepada produk yang menggabungkan dalam talian dan luar talian. Senario penggunaan khusus termasuk pameran muzium, pendidikan muzium, perkhidmatan muzium dan reka bentuk produk kreatif muzium, dan lain-lain. Teknologi yang mewakili termasuk pengimbasan tiga dimensi/teknologi percetakan tiga dimensi, teknologi realiti maya(VR)/realiti terimbuh(AR), teknologi pembangunan aplikasi mudah alih telefon, dan lain-lain.
Dari perspektif maklum balas penonton kepada muzium, teknologi digital muzium menyediakan sejumlah besar data maklum balas penonton dan maklumat peribadi pelawat, sekali gus memberi peluang kepada muzium untuk menyesuaikan perkhidmatan lawatan berpandu yang diperibadikan untuk penonton. Dalam konteks data besar, muzium boleh memahami keperluan pelawat yang berbeza, melalui "sistem persepsi konteks", melalui algoritma latar belakang menganalisis dan mengekstrak keutamaan peribadi pelawat, dan sekali gus merumuskan pembentukan "homogen"kumpulan, seterusnya menyediakan perkhidmatan tersuai untuk kumpulan, dan menyediakan kandungan lawatan berpandu yang lebih tepat dan sesuai.
Cara ini boleh digunakan dalam kurasi dan susun atur pameran muzium. Ia boleh digabungkan dengan fungsi penentududukan peranti pegang tangan pelawat untuk mengumpul maklumat seperti laluan lawatan pelawat dan tempoh masa berhenti di hadapan setiap bekas pameran, seterusnya membantu mengoptimumkan pembahagian zon dewan pameran muzium, reka bentuk aliran pergerakan, navigasi pelawat, pengagihan mengikut masa, serta tugasan berkala dan tetap kakitangan muzium. Ia menyediakan bahan sumber tangan pertama, membantu muzium membuat penyesuaian masa nyata dan penambahbaikan pelan, serta menyediakan perkhidmatan tersuai yang lebih baik kepada pelawat.
Rajah2 Gambar rajah pembinaan digital dari perspektif dua hala muzium dan pelawat
Ketiga, negara kita amat mementingkan pembinaan digitalisasi muzium
Salah satu kandungan teras siri perbincangan penting mengenai kerja artifak budaya ialah membiarkan artifak budaya"hidup". Dan untuk membiarkan artifak budaya"hidup", sudah tentu tidak dapat dipisahkan daripada digitalisasi artifak budaya dan pembinaan digitalisasi muzium.
Dikeluarkan oleh Pentadbiran Warisan Budaya Negara bersama Suruhanjaya Pembangunan dan Reformasi Negara serta jabatan-jabatan lain pada tahun 2016, "'Internet+Tamadun China'Pelan Tindakan Tiga Tahun" mencadangkan galakan pameran dan pemanfaatan digital warisan budaya, serta menggalakkan muzium warisan budaya yang berkemampuan untuk menjalankan kerja muzium pintar.
2021 tahun 3 bulan, "Garis Besar Rancangan Pembangunan Ekonomi dan Sosial Nasional Republik Rakyat China bagi Rancangan Lima Tahun Keempat Belas dan 2035 Matlamat Jangka Panjang" yang dikeluarkan menyebut "pendigitalan muzium" sebanyak dua kali.
Pada tahun 2021 bulan 5, Biro Warisan Budaya Negara bersama sembilan jabatan pusat mengeluarkan "Panduan mengenai Promosi Pembaharuan dan Pembangunan Muzium"(selepas ini dirujuk sebagai "Panduan"), yang mengemukakan sasaran strategik negara kita untuk membina negara muzium kuat dunia pada asasnya menjelang tahun 2035. "Panduan" mengandungi banyak pernyataan mengenai pembinaan muzium pintar dan kerja-kerja berkaitan, dengan jelas menyatakan keperluan untuk"membangunkan muzium pintar secara giat, dengan keperluan perniagaan sebagai teras dan sokongan sains dan teknologi moden, secara beransur-ansur merealisasikan perkhidmatan pintar, perlindungan pintar, dan pengurusan pintar".
Pada November 2021, "Pelan Perlindungan Artifak dan Inovasi Sains dan Teknologi 'Rancangan Lima Tahun Ke-14'" telah dikeluarkan secara rasmi. Ini adalah kali pertama inovasi sains dan teknologi dimasukkan ke dalam tajuk, dan susun atur "rantaian penuh" telah dijalankan untuk meningkatkan keupayaan inovasi sains dan teknologi artifak. Dalam teks tersebut, masing-masing disebutkan keperluan untuk "mempercepatkan pendigitalan koleksi muzium" dan "menggalakkan muzium membangunkan produk pengalaman digital dalam talian, menyediakan perkhidmatan pelancongan budaya baharu seperti pengalaman immersif, dewan pameran maya, siaran langsung definisi tinggi".
Rajah3 Peta awan perkataan teks "Pelan Perlindungan Artifak Budaya dan Inovasi Sains dan Teknologi 'Rancangan Lima Belas Tahun'"
2022tahun5bulan, "Pendapat Mengenai Mempromosikan Pelaksanaan Strategi Digitalisasi Kebudayaan Nasional" yang dikeluarkan oleh Pejabat Am Jawatankuasa Pusat Parti Komunis China dan Pejabat Am Majlis Negara dengan jelas menyatakan bahawa menjelang akhir tempoh "Rancangan Lima Tahun Keempat Belas", infrastruktur dan platform perkhidmatan digitalisasi kebudayaan pada asasnya akan siap dibina, dan sistem penyampaian perkhidmatan kebudayaan yang bersepadu dalam talian dan luar talian serta liputan menyeluruh akan terbentuk. Menjelang tahun 2035, sistem data besar kebudayaan nasional yang mempunyai taburan fizikal, perkaitan logik, pautan pantas, carian cekap, perkongsian menyeluruh dan integrasi berfokus akan siap dibina, kebudayaan China akan dipersembahkan secara panorama, dan hasil digitalisasi kebudayaan China akan dikongsi oleh seluruh rakyat. Nilai dan peranan pembinaan digitalisasi muzium dalam strategi digitalisasi kebudayaan nasional tidak boleh dipandang remeh.